به گزارش موج ساحل هرمزگان-
مدیرکل اوقاف و امور خیریه هرمزگان با تشریح عملکرد این مجموعه در حوزه صیانت و بهرهوری از موقوفات، از هزینهکرد بیش از ۸۵ میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان برای اجرای نیات واقفان طی یک سال گذشته خبر داد و گفت: احیای موقوفات راکد، توسعه فعالیتهای اقتصادی، حمایت از تولید و هدایت وقفهای جدید به سمت نیازهای روز جامعه، از برنامههای اصلی اوقاف در استان است.
حجتالاسلام والمسلمین سیدعباس مسعودی صبح شنبه در نشست با خبرنگاران با اشاره به مسئولیت اوقاف در قبال موقوفات اظهار کرد: مهمترین اصل در مدیریت موقوفات، رعایت دقیق نیت واقف است و درآمد هر موقوفه باید در همان مسیری هزینه شود که در وقفنامه مشخص شده است.
وی افزود: طی یک سال گذشته بیش از ۸۵ میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان برای اجرای نیات واقفان در هرمزگان هزینه شده که این منابع در بخشهای مختلفی از جمله برگزاری مراسم عزاداری و اطعام، آبرسانی، کمک به نیازمندان، خدمترسانی به زائران و سایر موارد پیشبینیشده در وقفنامهها اختصاص یافته است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه هرمزگان با بیان اینکه اوقاف خود را مالک موقوفات نمیداند، گفت: ما امانتدار موقوفات هستیم و باید بر اساس نیت واقف و در چارچوب قوانین و ضوابط شرعی عمل کنیم.
مسعودی ادامه داد: چنانچه واقف، موقوفهای را برای امور خیریه، ایتام، فعالیتهای علمی، فناوری، خیرات و مبرات یا موضوع مشخص دیگری اختصاص داده باشد، امکان هزینهکرد درآمد آن برای موضوعی خارج از نیت واقف وجود ندارد.
وی درباره وضعیت اقتصادی برخی رقبات موقوفه نیز بیان کرد: همه موقوفات الزاماً درآمد بالایی ندارند و در برخی موارد، بهویژه املاک مسکونی، درآمد حاصل از اجاره حتی پاسخگوی هزینههای نگهداری و تعمیرات ملک نیست.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه هرمزگان افزود: برای نمونه ممکن است یک واحد مسکونی سالانه حدود ۱۲۰ میلیون تومان درآمد داشته باشد، اما بخش قابل توجهی از این مبلغ صرف تعمیرات، نگهداری و هزینههای جاری شود؛ بنابراین تلاش میکنیم در چارچوب قانون، ظرفیت این موقوفات را به سمت فعالیتهایی با بازده اقتصادی و درآمد پایدارتر هدایت کنیم.
مسعودی با اشاره به ضرورت احیای موقوفات کمفعالیت و راکد اظهار کرد: برخی موقوفات در سالهای گذشته به دلیل مشکلات حقوقی، درآمد پایین یا نبود پیگیری کافی، از چرخه بهرهوری خارج شدهاند، در حالی که افزایش ارزش املاک در سالهای اخیر اهمیت صیانت و احیای آنها را دوچندان کرده است.
وی گفت: بخشی از موقوفات در اختیار مردم و بخشی نیز در تصرف دستگاههای مختلف قرار دارد و در مواردی آزادسازی آنها میتواند با مسائل اجتماعی و حقوقی همراه باشد؛ از این رو سیاست اوقاف، تعامل و مذاکره با مردم برای حل مسائل و حفظ حقوق موقوفات است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه هرمزگان با تأکید بر ماندگاری وقف افزود: موقوفه برخلاف اموال عادی، قابل تقسیم و خرید و فروش به شکل معمول نیست و باید اصل آن برای اجرای نیت واقف حفظ شود.
مسعودی خاطرنشان کرد: در شرایطی که به دلایلی مانند پیشروی دریا یا از بین رفتن کامل موضوع وقف، امکان استفاده از موقوفه وجود نداشته باشد، میتوان با رعایت ضوابط قانونی نسبت به جایگزینی آن اقدام کرد تا اصل وقف همچنان پابرجا بماند.
وی همچنین بر ضرورت توجه واقفان جدید به نیازهای روز جامعه تأکید کرد و گفت: بخشی از وقفهای موجود مربوط به دورههایی است که نیازهای جامعه با امروز تفاوت داشته است؛ بنابراین باید زمینهای فراهم شود تا واقفان جدید، نیازهای مهم و اولویتدار جامعه را در انتخاب موضوع وقف مورد توجه قرار دهند.
مسعودی علم، فناوری، اشتغال و ازدواج را از جمله حوزههایی دانست که ظرفیت بیشتری برای وقفهای جدید دارند و افزود: رسانهها میتوانند با معرفی این نیازها و تبیین آثار وقف، به هدایت این فرهنگ در مسیر نیازهای واقعی جامعه کمک کنند.
وی با اشاره به نمونهای از استفاده اقتصادی از ظرفیت موقوفات اظهار کرد: در یک مورد، سرقفلی مغازهای با درآمد ماهانه حدود ۷۰ میلیون تومان واگذار شد و منابع حاصل از آن برای احداث کارخانه اختصاص یافت؛ اقدامی که زمینه ایجاد اشتغال مستقیم و غیرمستقیم برای حدود ۲۰۰ نفر را فراهم کرد.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه هرمزگان نقش رسانهها را در شناسایی و احیای موقوفات مهم دانست و گفت: خبرنگاران علاوه بر اطلاعرسانی، میتوانند در فرهنگسازی وقف و معرفی ظرفیتهای این حوزه نقش مؤثری داشته باشند.
مسعودی از مردم و معتمدان محلی نیز خواست در شناسایی موقوفات همکاری کنند و افزود: در برخی مناطق، افراد قدیمی و معتمدان اطلاعاتی درباره موقوفات دارند که ممکن است این اطلاعات در اختیار اوقاف نباشد و حتی در مواردی پس از بررسی مشخص شده است زمینی که سالها در اختیار افراد بوده، سابقه وقف داشته است.
وی ثبت رسمی موقوفات را یکی از اقدامات ضروری برای صیانت از آنها عنوان کرد و گفت: هر فردی که اقدام به وقف میکند باید نسبت به ثبت رسمی آن نیز اهتمام داشته باشد تا در گذر زمان، موقوفه از چرخه شناسایی و نظارت خارج نشود.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه هرمزگان درباره پراکندگی موقوفات در استان نیز گفت: بندرعباس از نظر تعداد موقوفات در جایگاه نخست قرار دارد و میناب رتبه دوم را به خود اختصاص داده است و پس از آن شهرستانهای رودان، حاجیآباد، قشم، بندرلنگه، بشاگرد، پارسیان و بستک قرار دارند.
مسعودی تأکید کرد: تعداد موقوفات به تنهایی نشاندهنده میزان درآمد آنها نیست؛ چراکه برخی موقوفات دارای رقبات متعدد هستند اما درآمد اندکی دارند و حتی ممکن است هزینههایی را نیز به مجموعه تحمیل کنند.
وی با اشاره به وضعیت برخی آبانبارهای موقوفه در هرمزگان اظهار کرد: توسعه شبکههای آبرسانی موجب شده بخشی از آبانبارهای قدیمی مانند گذشته مورد استفاده قرار نگیرند، اما این ظرفیتها همچنان قابلیت احیا دارند و در صورت فراهم شدن شرایط، میتوان از منابع آب موجود برای فعالیتهای کشاورزی در زمینهای اطراف استفاده کرد.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه هرمزگان ادامه داد: شناسایی، ثبت و تعیین تکلیف اسناد این موقوفات، نخستین گام برای فعالسازی آنهاست و این موضوع با وجود برخی دشواریهای ثبتی در حال پیگیری است.
مسعودی درباره ساختار مدیریتی موقوفات نیز گفت: اوقاف لزوماً متولی همه موقوفات نیست و واقف میتواند طبق ضوابط، فردی را به عنوان متولی تعیین کند؛ نقش اوقاف در چنین مواردی بیشتر نظارت بر اجرای صحیح مفاد وقفنامه و صیانت از حقوق موقوفه است.
وی با اشاره به اقدامات انجامشده در جریان شرایط دشوار اخیر کشور اظهار کرد: موقوفات استان آسیب گستردهای ندیدند و تنها در یک مورد کارخانهای که از قبل درباره آن توضیح داده شد، در معرض آسیب قرار گرفت.
مسعودی افزود: در مقابل، اوقاف در حوزه کمکرسانی وارد عمل شد و از جمله یک دستگاه تریلی آب برای کمک به آبرسانی مناطق مورد نیاز از شیراز خریداری شد و اقدامات دیگری نیز در حوزههای مختلف انجام گرفت که بخشی از آنها به دلیل ملاحظات امنیتی قابل بیان نیست.
وی همچنین از کمکرسانی به کارگران افغانستانی در هرمزگان خبر داد و گفت: در بازدید از محل زندگی برخی از این افراد، شرایط دشوار کاری و معیشتی آنان مشاهده شد و با همکاری مجموعههای استانی و نیروهای سپاه، اقداماتی برای حمایت و کمکرسانی به آنها انجام شده است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه هرمزگان درباره ظرفیت وقف در حوزه نیازهای دفاعی کشور نیز اظهار کرد: وقف میتواند متناسب با نیازهای روز جامعه تعریف شود و در صورت رعایت ضوابط قانونی و شرعی، افراد میتوانند بخشی از اموال خود را به موضوعات مورد نیاز کشور اختصاص دهند.
مسعودی توسعه فعالیتهای اقتصادی را یکی دیگر از رویکردهای اوقاف دانست و گفت: استفاده از ظرفیت موقوفات برای تولید، اشتغال و تأمین نیازهای جامعه در دستور کار قرار دارد و در همین راستا، اوقاف در حوزههایی مانند آبزیپروری، صنایع مختلف و فعالیتهای تولیدی ورود کرده است.
وی با اشاره به فعالیت قفسهای پرورش ماهی در دریا افزود: این طرحها علاوه بر استفاده از ظرفیتهای دریایی، میتوانند در تولید و تأمین بخشی از نیاز غذایی کشور نیز مؤثر باشند.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه هرمزگان همچنین از راهاندازی کارخانه فرآوری آلوئهورا در استان خبر داد و گفت: اوقاف پیش از این حدود ۱۶ هکتار مزرعه آلوئهورا ایجاد کرده بود، اما خامفروشی این محصول ارزش اقتصادی کافی ایجاد نمیکرد و بخشی از مزارع نیز از بین رفت.
مسعودی ادامه داد: برای تکمیل زنجیره تولید و جلوگیری از خامفروشی، کارخانه فرآوری آلوئهورا در زمینی به مساحت پنج هزار مترمربع احداث و تجهیز شده و پیشبینی میشود طی یکی دو ماه آینده به بهرهبرداری برسد.
وی بیان کرد: آلوئهورا قابلیت استفاده در تولید حدود ۲۰۰ محصول را دارد و شرایط اقلیمی هرمزگان نیز برای کشت این محصول مناسب است؛ به همین دلیل همزمان با راهاندازی کارخانه، توسعه دوباره مزارع آلوئهورا دنبال شده است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه هرمزگان افزود: پاجوش آلوئهورا در اختیار کشاورزان قرار میگیرد و محصول تولیدی نیز با قیمت مناسب از سوی اوقاف خریداری میشود تا زنجیره کشت، تولید و فرآوری در استان شکل بگیرد.
مسعودی با اشاره به فعالیتهای اوقاف در حوزه دانشبنیان گفت: این مجموعه در حوزه صنایع نفت نیز با شرکتهای دانشبنیان همکاری داشته و تولید برخی تجهیزات مورد نیاز این صنعت که پیش از این از خارج تأمین میشد، در داخل کشور دنبال شده است.
وی ادامه داد: در حوزه تجهیزات پزشکی و تولید پروتز نیز اقداماتی با همکاری مجموعههای دانشبنیان انجام شده و محصولاتی مانند پروتز دندان، استخوان جمجمه و پا با هزینهای حدود یکسوم قیمت بازار در اختیار مردم قرار گرفته است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه هرمزگان از فعالیت در حوزههای دارویی، قطعات خودرو، صنایع غذایی، دامداری و باغداری نیز خبر داد و گفت: هدف این است که ظرفیتهای اقتصادی موقوفات به شکلی فعال شود که علاوه بر حفظ اصل موقوفه، تولید و اشتغال نیز افزایش یابد.
مسعودی همچنین زمینهای کمبازده موقوفه را دارای ظرفیت تولید انرژی خورشیدی دانست و افزود: زمینهایی که امکان فعالیت کشاورزی ندارند و برای آنها تقاضای خرید وجود ندارد، میتوانند در صورت فراهم بودن شرایط به محل احداث نیروگاههای خورشیدی تبدیل شوند.
وی با اشاره به گستردگی موقوفات هرمزگان اظهار کرد: در حال حاضر حدود ۶۰ کارمند در مجموعه اوقاف استان مسئولیت رسیدگی به بیش از ۲۵۰۰ موقوفه و بیش از هفت هزار رقبه را بر عهده دارند که با توجه به حجم فعالیتها، کمبود نیروی انسانی یکی از چالشهای موجود است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه هرمزگان گفت: برای افزایش نظارت و بهرهوری، طرح «امین موقوفات» در استان اجرا شده و موقوفات به صورت بلوکی تقسیم شدهاند؛ در این طرح از ظرفیت افراد بازنشسته، باتجربه و متخصص در حوزههای ثبتی، حقوقی و مالی استفاده میشود.
مسعودی افزود: تاکنون ۲۵ امین به مجموعه همکاران اوقاف اضافه شدهاند و انتظار میرود فعالیت آنها در شناسایی ظرفیتهای مغفول، احیای موقوفات راکد و تعیین تکلیف رقبات، درآمد سالانه موقوفات استان را حدود یکونیم تا دو برابر افزایش دهد.
وی به نمونهای از احیای رقبات نیز اشاره کرد و گفت: در بندرعباس، یک مغازه حدود ۱۴ سال از چرخه بهرهبرداری مناسب خارج بود که با ورود امین موقوفات، علاوه بر احیای آن، موضوع معوقات مربوط به این مدت نیز پیگیری شد.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه هرمزگان با تأکید بر اهمیت ثبت موقوفات در سامانه کاداستر اظهار کرد: با توجه به اجرای قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، لازم است اسناد و نقشه موقوفات بهموقع ثبت شود تا امکان سوءاستفاده یا ثبت ملک به نام افراد دیگر از بین برود.
مسعودی همچنین از راهاندازی دفتر مشاوره وقف در حسینیه سیدمظفر خبر داد و گفت: این دفتر با هدف راهنمایی افرادی که قصد وقف دارند فعالیت خود را آغاز میکند تا واقفان با آگاهی از احکام و مقررات، نیت خود را به شکل صحیح و ماندگار ثبت کنند.
وی افزود: اطلاعرسانی درباره آثار وقف میتواند انگیزه افراد برای این اقدام خیرخواهانه را افزایش دهد؛ به عنوان نمونه، فردی پس از مشاهده نحوه معرفی و هزینهکرد موقوفات در موکب اوقاف در سامرا، تصمیم گرفت دو ملک دیگر خود را نیز وقف کند.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه هرمزگان از اجرای طرح «یاوران وقف» برای دانشآموزان و دانشجویان نیز خبر داد و گفت: هدف این طرح آشنایی نسل جوان با فرهنگ وقف و تبدیل آنان به مبلغان این فرهنگ در خانواده و جامعه است.
مسعودی ادامه داد: در همین راستا، مذاکراتی با دانشگاه آزاد اسلامی برای تشکیل کمیته مشترک انجام شده و حمایت از پایاننامههایی با موضوع وقف نیز در دستور کار قرار گرفته است.
وی افزود: با دانشگاه هرمزگان، حوزههای علمیه، اصناف و گروههای مختلف نیز نشستهای تخصصی برگزار خواهد شد تا موضوع وقف، ظرفیتها و مسائل مرتبط با آن برای اقشار مختلف جامعه تبیین شود.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه هرمزگان یکی از دلایل شکلگیری برخی شبهات درباره وقف را کمبود اطلاعرسانی دانست و گفت: بخشی از پرسشها درباره نحوه مدیریت موقوفات و هزینهکرد درآمد آنها ناشی از ناآگاهی نسبت به قوانین و حدود اختیارات اوقاف است.
مسعودی تأکید کرد: حتی برخی مسئولان ممکن است درباره حدود وظایف اوقاف اطلاع دقیقی نداشته باشند، در حالی که درآمد هر موقوفه باید صرفاً مطابق نیت واقف هزینه شود و اوقاف نمیتواند منابع یک موقوفه را برخلاف وقفنامه در محل دیگری مصرف کند.
وی در پایان با اشاره به فلسفه ماندگار وقف اظهار کرد: واقف تنها برای امروز خود تصمیم نمیگیرد، بلکه بخشی از دارایی خود را برای بهرهمندی جامعه در آینده اختصاص میدهد؛ اقدامی که میتواند آثار آن سالها و حتی قرنها پس از زندگی واقف نیز ادامه داشته باشد.
مسعودی خاطرنشان کرد: ترویج این نگاه آیندهنگر و معرفی آثار واقعی وقف میتواند به توسعه این فرهنگ و هدایت آن به سمت نیازهای اساسی جامعه کمک کند.
پایان/








دیدگاهتان را بنویسید